Μέσα από τη στήλη αυτή θα προσπαθήσουμε να διατηρήσουμε στη μνήμη μας πρόσωπα και γεγονότα που έπαιξαν κάποιο σημαντικό ρόλο και προσφορά στο χωριό μας και στην ευρύτερη περιοχή μας.

 Όλε οι αναφορές  γίνονται από πληροφορίες που έχουμε συγκεντρώσει  είτε  από περιοδικά  είτε από   αφηγήσεις  άλλων χωριανών

 

Αναρτήθηκε  10-3-2014

απο τον Δάσκαλο Λύτρα Χρήστο

Μπάμιας Αριστοτέλης

Δάσκαλος Ποιητής-Επαναστάτης (1918-1944)

 

Γεννημένος στην Στριβίνα το 1918, πρωτότοκος γιος του Γεωργίου και της Χριστίνας Μπάμια, μεγάλωσε σε αγροτική οικογένεια μαζί με τον αδερφό του Θωμά και τις δυο αδερφές του Ηλέκτρα και Ευγενία στα δύσκολα χρόνια του Μεσοπολέμου.

Παρά τις δυσκολίες από μικρός έβαλε στόχο να μάθει γράμματα και να φύγει από το χωριό. Μετά την 4η Δημοτικού φοίτησε στο Σχολαρχείο (Ημιγυμνάσιο) στη Φιλιππιάδα. Μετά την περάτωση των σπουδών του στο Σχολαρχείο οι γυμνασιακές σπουδές έγιναν στη ΖΩΣΙΜΑΙΑ ΣΧΟΛΗ των Ιωαννίνων, που θεωρούνταν το καλύτερο γυμνάσιο της Ηπείρου.

Είχε θέληση και ζήλο για να γίνει δάσκαλος, γι αυτό μετά το πέρας των Γυμνασιακών Σπουδών έδωσε εξετάσεις για να φοιτήσει στην Ζωσιμαία Παιδαγωγική Ακαδημία Ιωαννίνων, όπου εκεί έρχεται σε επαφή με τις προοδευτικές κινήσεις των σπουδαστών της εποχής εκείνης. Εντάσσεται από τα πρώτα φοιτητικά του χρόνια στις γραμμές της ΟΚΝΕ και στις κινήσεις για την επικράτηση της δημοτικής γλώσσας. Απεφοίτησε από τον Ιούνιο του 1937.

Ο πόλεμος του 1940 τον βρίσκει διορισμένο δάσκαλο στο Δρυόφυτο Πρέβεζας (Σφελένικο) όπου απομονωμένος βρίσκει τρόπο να επικοινωνεί με τους συντρόφους του και συντάσσεται με την διαμαρτυρία των διανοουμένων ενάντια στο πόλεμο με τις υπογραφές του Παλαμά και του Σικελιανού και γίνεται υπέρμαχος των ιδεών του Γληνού και Δελμούζου προσπαθώντας να εφαρμόσει το πρόγραμμα αυτό στο σχολείο όπου υπηρετεί.

Τέλη Μαρτίου 1941 υπηρετεί στην Πάτρα στο Κέντρο Αγυμνάστων, αλλά το ΓΕΣ διαλύει το τάγμα αυτό και επιστρέφει στο χωριό του. Τον Σεπτέμβρη του 42 στο νερόμυλο του χωριού γίνονται μυστικές συναντήσεις και δημιουργούνται οι πρώτες οργανώσεις του ΕΑΜ στην περιοχή μας, των οποίων ο Αριστοτέλης (Τέλης) αποτελεί τον σύνδεσμο και είναι υπεύθυνος του ΕΑΜ Καμπής (Στριβίνας).

Το 1943 εντάχθηκε στο 3/40 σύνταγμα του ΕΛΛΑΣ στο οποίο αναλαμβάνει την επιμέλεια και τροφοδοσία του καθώς και την διαφώτιση στα γύρω χωριά. Σχεδόν όλο το καλοκαίρι του 1943 ασχολήθηκε με την επιμέλεια του Συντάγματος. Στο χωριό Ζυγός (Λιβίτσικο) εργάζεται για να παραδώσει την επιμελητεία, γιατί ήθελε να ενταχθεί στις μάχιμες ομάδες του Ε.Λ.Α.Σ. Παίρνει μέρος στις αποστολές θανάτου, στο Λόχο των Αγυμνάστων είναι εθελοντής και παίρνει μέρος στη σύγκρουση με το Ε.Δ.Ε.Σ.

Τον χειμώνα του 43 παίρνει μέρος σε συσκέψεις του ΕΑΜ στον Άγιο Σπυρίδωνα και στα χωριά του Κάμπου και κατατάσσεται στο 24ο Σύνταγμα του Ε.Λ.Α.Σ Πρέβεζας.

Τον Ιούνιο του 44 βρίσκεται κοντά το Παλαιορόφυλλο Πρέβεζας σαν εμπροσθοφυλακή μαζί με έναν Ελασίτη από το Ριζοβούνι και έναν αξιωματικό και πέφτουν σε ενέδρα ανδρών του Ζέρβα. Φρουρούνται την νύχτα στην εκκλησία του χωριού, αλλά δεν προδίδουν τις θέσεις του συντάγματος. Ο αξιωματικός που ήταν μαζί τους εξαγόρασε την ελευθερία του με τρεις χρυσές λίρες σε συνεννόηση με τον φρουρό και άφησε τον Τέλη και τον άλλο να τους εκτελέσουν το άλλο πρωί. Η οικογένειά του που τον θεωρούσε αγνοούμενο, αφού πληροφορήθηκε το θάνατό του, μετά από λίγους μήνες πήγε στο σημείο που τον έθαψαν, τον αναγνώρισε και τον έθαψε στο χωριό του Καμπή (Στριβίνα), στην πατρώα γη που τόσο αγάπησε.

Εκτός από δάσκαλος και αντάρτης ο Αριστοτέλης Μπάμιας υπήρξε και σπουδαίος ζωγράφος και έξοχος ποιητής.

Τα αγαπημένα του θέματα μελέτης ήταν η Φιλοσοφία και η Ποίηση. Θαύμαζε και μελετούσε πολύ Καβάφη, Παλαμά, Βάρναλη και άλλους.

Τα χειρόγραφα ποιήματα του υπάρχουν στο αρχείο της ανιψιάς του δασκάλας και ποιήτριας Χριστίνας Καραγιάννη, από όπου και αντλήθηκε το βιογραφικό αυτό αφιέρωμα, με τη βιογραφία του αδελφού του Θωμά, και εξιστορήσεις των συγγενών και από τις αδερφές του.

Σύμφωνα με τις μαρτυρίες αυτές, ο Τέλης ήταν εργατικός, υπεύθυνος, ευσυνείδητος και ήπιος. Στις επαναστατικές του ιδέες ήταν ασυμβίβαστος, ακέραιος, ειλικρινής ευθύς και τίμιος. Υποστήριζε τις ιδέες του με πάθος. Δε δίσταζε να διαφωνεί ανοιχτά με την οικογένειά του. Χαρακτηριστικά ο αδελφός του Θωμάς γράφει γι αυτόν: Διακρινόταν επίσης για την αλληλεγγύη, βοηθούσε τους φτωχούς, ήταν διατεθειμένος να δώσει τα παπούτσια, τα ρούχα και ό, τι μπορούσε στους φτωχούς και θεωρούσε χρέος του κάθε ανθρώπου να μοιράζεται τη φτώχεια με τους φτωχούς, να ενισχύει με κάθε τρόπο τον αδύνατο.

Σύμφωνα με τον αδελφό του, ο Τέλης γνώριζε και έκανε παρέα με τον ποιητή Ιωάννη Δάλλα, καθώς αναφέρει για κάποιο περίπατο μαζί του στη Φιλιππιάδα το 1942 όπου ο Τέλης του είπε: Θα βρυχηθεί ο ποταμιώνας (εννοώντας την Αντίσταση- Επανάσταση). Μου θύμιζε Σικελιανό- λόγια του Δάλλα, ο οποίος συνέστησε να δωρίσει την συλλογή ποιημάτων στη Βιβλιοθήκη Ιωαννίνων και γιατί όχι στην Εθνική Βιβλιοθήκη.

Υπό έκδοση βρίσκεται μυθιστόρημα βασισμένο στη ζωή του, γραμμένο από την ανιψιά του.


 

Σε ένδειξη φόρου τιμής στον συνάδελφο Τέλη παραθέτω μερικά ποιήματα του

Ο Δήμιος

Σκοτάδι/.

Όλη η πλάση ησυχάζει/και μες την νυχτερινή σιγαλιά/

που δεν ακούς μιλιά/νογώ κάποια πατούσα που τραντάζει.

Τι να ναι αυτό το ξωτικό/

που πέρασε και πάει

Να ναι κάτι τρομακτικό/

η χίμαιρα που τα μάτια μου γελάει.

Εκεί στα βαθιά σκοτάδια/

βλέπω να τρέχει κάτι σαν ολέθριο αγέρι

Που με τα πρώτα του χάδια/συντρίμμια στην φύση επιφέρει.

και έτσι αυτός από πάνω μας περνάει/

και ίσως κανένα μάτι δεν τον βλέπει

είναι ο δήμιος που κυβερνάει/

που μας γεννά και δρέπει.

 

 

ΣΤΑΜΑΤΗΣ  ΗΛΙΑΣ

 

 Πρώτη  αναφορά μας  γίνεται στο γιατρό  Ηλία Σταμάτη.

Γεννήθηκε στη  Καμπή στη δεκαετία του 1910  και με τις σκληρότατες για την εποχή εκείνη  συνθήκες σπουδών  έκανε το μεγάλο άλμα από την ταπεινή επαρχία μας να βρεθεί στην Αθήνα  -τόσο μακριά τότε η Αθήνα  όσο η Αμερική σήμερα θα λέγαμε-.

Όταν  αξιώθηκε και πήρε το πτυχίο του Πανεπιστημίου Αθηνών  δεν δίστασε  καθόλου  για το που θα εξασκήσει  το επάγγελμά του . Διάλεξε την  πατρίδα του , ανάμεσα στους πατριώτες του, ξωμάχους  της γης, σε μια ασήμαντη για τότε επαρχία . Με μοναδικό για την εποχή εκείνη μεταφορικό μέσο το άλογο  ανέβαινε στα χωριά  Κουμζιάδες Νησίστα , Γοργομυλο και σε όλα τα ορεινά χωριά και οικισμούς της περιοχής  παρά τους φυσικούς κινδύνους ,λύκους και τσακάλια , και  από μερικούς θερμόαιμους  κατοίκους των ορεινών περιοχών ( λήσταρχους) .

Έτσι πέρασε η δεκαετία του ΄30   δίνοντας μάχη  για την μάστιγα της εποχής την ελονοσία  για να βρεθεί  το 1940  γιατρός σε τάγμα της Κόνιτσας και να φθάσει μέχρι την  Κλεισούρα. Πάντοτε στην πρώτη γραμμή γυρίζοντας πίσω με το βαθμό του  λοχαγού του Υγειονομικού.

Στην Κατοχή βρίσκεται αντιμέτωπος με την  μηνιγγίτιδα τον τύφο και δεκάδες  κρούσματα δυσεντέριας  στην περιοχή της Φιλιππιάδας, αρπάζοντας πολλούς  συμπατριώτες από τα δόντια του χάρου. Αγώνας άνισος χωρίς στοιχειώδη μέσα αντικαθιστώντας πολλές φορές  το οινόπνευμα  με.. το τσίπουρο.

Πέρασε το διάστημα της Κατοχής στα Τζουμέρκα γιατρός εκεί στα χωριά για όλους   χωρικούς και αντάρτες και αργότερα βρέθηκε Διευθυντής στο Νοσοκομείο Αρτας

Για λίγο όμως γιατί το στρατοκρατούμενο τότε κράτος τον ανάγκασε να εκπατριστεί το 1968 στην Αθήνα .Δεν κατέθεσε τα όπλα και εργάστηκε  σε ιδιωτικό νοσοκομείο στο Διόνυσο και ήταν απανταχού παρών όταν το καλούσε κάποιος συμπατριώτης για βοήθεια χωρίς  φυσικά να δεχθεί  κάποια αμοιβή αλλά ούτε και τα έξοδα για το ταξί.

***** Κάποτε κλήθηκε από τον  πατέρα του Ντίνου Στράτου  για να εξετάσει ένα από  τα παιδιά του που δεν ήταν και λίγα. Όταν τελείωσε η εξέταση  ο πατέρας τον ρώτησε πόσο κάνει ο κόπος. Εκείνος  αντί για απάντηση τον ρώτησε πόσα παιδιά έχεις, Πέντε απαντά ο πατέρας . Και θέλεις να με πληρώσεις;  Εσύ δεν  έχεις λεφτά ούτε για τα φάρμακα και θέλεις να με πληρώσεις; Και βγάζει και του δίνει  ένα ποσό όσο  ισοδυναμούσε  για τα φάρμακα και έφυγε.*****

 

Είμαι βέβαιος πως αν μπορούσε να τον ρωτήσουμε τώρα που αναπαύεται στην Μαραθιά- αν θα ήθελε οι συμπατριώτες του να τον θυμούνται, θα απαντούσε. Δεν με νοιάζει, αν με ξεχάσουν, φτάνει μόνο να μου μοιάσουν

 

 

ΘΩΜΑΣ ΚΑΡΑΜΟΥΤΣΙΟΣ

 

 Δεύτερη  αναφορά μας στον επίσης χωριανό μας Θωμά Καραμούτσιο.

 Από μικρός του είχε κάνει τρομερή εντύπωση τα ηρωικά κατορθώματα του στρατηλάτη Κωνσταντίνου κατά τον απελευθερωτικό αγώνα του 1912 και από νωρίς κατατάχθηκε στο ελληνικό στρατό.

Ως μόνιμος υπαξιωματικός του 1ου σώματος στρατού παίρνει μέρος στον Α παγκόσμιο πόλεμο  με πλούσια  πολεμική δράση και πολλές διακρίσεις στα πεδία των μαχών στην διάρκεια των οποίων αιχμαλωτίστηκε  από τους Γερμανούς και μεταφέρεται αιχμάλωτος στο στρατόπεδο GORLITZ τη Γερμανίας για 6 χρόνια.

Εκεί γνωρίζεται και παντρεύεται μια γερμανίδα που αποκτά ένα παιδί τον Ιωάννη.  Μετά την γέννα πεθαίνει η γυναίκα του και ο  Θωμάς επιστρέφει στην Ελλάδα.. Ο γιος του Ιωάννης γίνεται αξιωματικός πιλότος στην γερμανική αεροπορία και  αργότερα αρνείται να πάρει μέρος σε βομβαρδισμούς της γερμανικής αεροπορίας σε ελληνικές περιοχές (πατρίδα του πατέρα του).

Ο Β παγκόσμιος πόλεμος  και η Κατοχή τον βρίσκει στην γενέτειρά του Καμπή με νέα τώρα γυναίκα την Θεοδώρα Φασιά και με παιδιά τον Χρήστο και τον Αχιλλέα  και αργότερα με την Τρίτη γυναίκα την Λελοβίτισσα  Λαμπρινή Παπαθανασίου και με παιδιά  τον Σωτήρη, Αντιγόνη, Βασίλη και Ζωγούλα.

Μεγάλη η προσφορά του Θωμά Καραμούτσου τόσο στο χωριό όσο και στην γύρω περιοχή.

Όταν οι Γερμανοί μάθανε πως  υπάρχει άτομο που γνωρίζει την γερμανική γλώσσα τον έκαναν διερμηνέα στο γερμανικό φρουραρχείο .Απο εδώ αρχίζει η πλούσια πατριωτική  δράση του Θ. Καραμούτσιου

Πολλές είναι οι διηγήσεις πολλών ανθρώπων που εξιστορούν  τη πατριωτική του δράση. Σημαντικό είναι ότι χάρη στην παρουσία του δεν χύθηκε  καθόλου αίμα και εκτελέσεις στην περιοχή Καμπής Φιλιππιάδας ενώ  το αντάρτικο παρουσίαζε  την εποχή εκείνη έξαρση.

Οι αντάρτες μπαινόβγαιναν στα χωριά  και στην πόλη και όταν τους έπιαναν τους  διακιλογύσε  ότι ήτανε ή ζωέμποροι ή καπνέμποροι. Αν είχανε πάνω τους έγγραφα τους τα έπαιρνε ο ίδιος και  τους έδινε αργότερα.

Ένα χαρακτηριστικό γεγονός που έγινε στο χωριό μας όπως το διηγούνται οι ίδιοι είναι και το παρακάτω περιστατικό :

 Μια  βραδιά  γερμανική περίπολος έκανε έφοδο στο χωριό. Στο σπίτι του Δημοσθένη Σταμάτη υπήρχαν αντάρτες και βλέποντας την περίπολο νόμισαν ότι τους είχαν προδώσει και τους  πυροβόλησαν ,το ίδιο και ο γείτονας  Νικόλαος Ζάψας. Οι Γερμανοί έριξαν φωτοβολίδες και αμέσως στο χωριό έφθασαν γερμανικές ενισχύσεις και περικύκλωσαν το χωριό και είχαν σχέδιο για εκτελέσεις. Τότε ο Μιχ.Σταμάτης πρόεδρος του χωριού πήγε και βρήκε τον Θ.Καραμούτσιο που ήταν βαριά άρρωστος. Ο Γερμανός αξιωματικός μήνησε στον διερμηνέα ότι το χωριό του θα γίνει σαν το Κομμένο , γιατί έχετε αντάρτες.

Ο Θωμάς τον έπεισε ότι ήταν κλέφτες και ότι πριν μια μέρα είχαν ληστέψει τον Θωμά Μπάμια , και το Στ. Λιάσκα  και  έτσι ματαιώθηκε η εκτέλεση και έβαλαν τότε στρατιωτικό φυλάκιο από Γερμανούς . Αυτοί μένανε σκορπισμένοι σε διάφορα  σπίτια του χωριού(ένας από αυτούς έμεινε και στο σπίτι του Φώτη Σταμάτη  μαζί με το υποστατικό του  σύμφωνα με τις μαρτυρίες της  κόρης του Φ.Σταμάτη, Κλειώ Λύτρα)

Στην Καμπή γίνανε αργότερα δυο σαμποτάζ, στη Φιλιππιάδα σκότωσαν γερμανό αξιωματικό, κόπηκε η γέφυρα Καμπής, ανατινάχθηκε η γέφυρα καλογήρου κ.λ.π. και δεν χύθηκε καθόλου αίμα χάρη στην εξυπνάδα και οξυδέρκεια του Θ.Καραμούτσιου.

Ο Θωμάς Καραμούτσιος υπήρξε ένας  αληθινός  πατριώτης που σε όλη  του τη ζωή  δεν έκανε τίποτε άλλο από εκείνο που έπρεπε να κάνει ως Έλληνας , το καθήκον για την πατρίδα του.

Τρίτη αναφορά σε ανθρώπους του χωριού  που έπαιξαν κάποιο σημαντικό ρόλο για το χωριό μας  γίνεται στον

ΕΥΑΓΓΕΛΟ ΣΤΑΜΑΤΗ

Την εποχή της τουρκοκρατίας στο χωριό μας όπως και σε κάθε τουρκοκρατούμενη περιοχή οι υπόδουλοι ήταν υποχρεωμένοι να καταβάλουν  κάποιο φόρο στον Σουλτάνο. Ο φόρος όμως αυτός πάντοτε ήταν πολύ αυξημένος  με αυτόν που έφθανε στην Πύλη σε σχέση με αυτόν που κατέβαλε ο Έλληνας . Αυτό γιατί ,αν π.χ. ο σουλτάνος έβαζε χαράτσι για κάθε κεφάλι  10  γρόσια  ο σκλάβος πλήρωνε  30 γρόσια στον ντόπιο φοροσυλέκτη ,και αυτό γιατί ο πασάς του τσιφλικιού   έβαζε  και το δικό του κέδρος (10 γρόσια) και άλλα τόσα ο  ντόπιος φοροσυλέκτης  και κάποιος άλλος κοτζαμπάσης και έτσι σχεδόν τριπλασιαζότανε το αρχικό ποσό.

Για την  συγκέντρωση των φόρων αυτών καθώς και άλλων χαρατσιών που έβαζαν οι πασάδες είχαν δικά τους άτομα απο κάθε χωριό που βοηθούσαν  στο << έργο>> αυτό με κάποιο βέβαια τίμημα.

Ο τσιφλικάς της ευρύτερης περιοχής μας   Στρεβίνα -Αμμότοπο-Παντάνασσα-Φιλιππιάδα -Ελευθεροχώρι -Κανζάς-Χανόπουλο -Χαλκιάδες-Καλαμιά  -Πέντε Πηγάδια ,ο Νταφίκης είχε έδρα και κατοικία το Ιμαράτ καθαρή τουρκική περιοχή με τέμενος ,γηροκομείο και άλλες υπηρεσίες, . Ο Νταφίκης τοποθέτηση για την πιο πάνω αναφερόμενη συγκέντρωση των φόρων και των προϊόντων τον χωριανό μας Ευάγγελο Σταμάτη.

Απο τη σχέση τους αυτή γίνανε οι δύο τους Βλάμηδες (αδερφικοί φίλοι , ιερό πράγμα για τους τούρκους) με αμοιβαία  υποστήρηξη σε όλους τους τομείς.

Την εποχή εκείνη λίγο πριν την απελευθέρωση  περίπου 1908-1909 ξέσπασε ανάμεσα στους Τούρκους της περιοχής μας και στους Αρβανίτες μια διαμάχη για το ποιός θα έχει την κυριαρχία και τότε οι Ελληνες επωφελούμενη την διαμάχη  βάζουν σε σκοπό την εξόντωση του Νταφίκη με την ελπίδα οτι ο επόμενος θα είναι πιο  ελαστικός . Το ελληνικό προξενείο Πρέβεζας  καλεί τον Ευάγγελο Σταμάτη στην Πρέβεζα και ύστερα απο πιέσεις  του αναθέτει την αποστολή της εκτέλεσης του Νταφίκη.

Ο Νταφίκης  εκτελούσε στην Φιλιππιάδα και χρέη δικαστή και κάθε πρωί  καβάλα στο άσπρο άλογό του  περνούσε την Μαραθιά για να φτάσει στην Φιλιππιάδα. Στην διαδρομή λοιπόν αυτή και στο σημείο ,όπου υπήρχε η Γκορτσιά του Ταχτ ,  συναντά ο Ευάγγελος Σταμάτης τον Νταφίκη . Αφού χαιρετιούνται εγκάρδια σαν βλάμηδες που ήταν  και πιάνοντας τα γκέμια του αλόγου ο Σταμάτης ανακοινώνει στο Νταφίκη  οτι θα τον σκοτώσει, γελώντας βέβαια ο Νταφίκης  για τον αστεϊσμό , βλέπει τον Βαγγέλη που τραβά την πιστόλα ,βγάζει το μαχαίρι του και φέρνει μια μαχαιριά στα δάχτυλα του αντιπάλου αλλά ήδη ο Βαγγέλης έχει ρίξει τρεις  πιστολιές και σκοτώνει τον Νταφίκη και τρέχει να κρυφτεί ενώ το άλογο χωρίς τον αναβάτη πηγαίνει στην Φιλιππιάδα.

Βλέποντας οι τούρκοι το άλογο χωρίς τον αναβάτη και ακούγοντας τους πυροβολισμούς  καταφθάνει αρκετή τούρκικη αστυνομία και συλλαμβάνει τους τσοπάνηδες που ήταν πιο πάνω και είδαν το σκηνικό .Ανάμεσα σε αυτούς τους βοσκούς ήταν και ο Θωμά Καραμούτσιο και διάβαζε στους υπόλοιπους τσοπαναραίους για να περνούν την ώρα από την Αγία Γραφή τους βίους των μαρτύρων οι οποίοι μάρτυρες παρά τα βασανιστήρια δεν αρνούνταν την πίστη έτσι και αυτή δεν ομολόγησαν το δράστη  και απέδωσαν την συμπλοκή σε Αρβανίτες  και έτσι απαλλάχθηκε το χωριό από την κατηγορία   της δολοφονίας αυτής.

Αργότερα ο Ευάγγελος Σταμάτης ήρθε και εγκαταστάθηκε στην άκρη του χωριού τότε στα ριζά της Βαθιά Λαγκάδας  και έτσι ο δρόμος  από την παιδική χαρά μέχρι την Βαθιά  Λαγκάδα πήρε την ονομασία "Οδός Ευαγγέλου Σταμάτη"

 

                                                              ΣΤΕΦΑΝΟΣ  ΣΤΑΜΑΤΗΣ

 

Πέθανε  ένας ακόμη άνθρωπος της  Λογοτεχνικής οικογένειας και συχωριανός μας  .

Ο Στέφανος Σταμάτης  γεννήθηκε στην Καμπή ,σπούδασε  νομικά στην Αθήνα ,Ναυτιλιακές σπουδές στο Λονδίνο , στην Μουσική  με θητεία στο ραδιόφωνο και στις εφημερίδες.

Πρωτοεμφανίστηκε  στην Νέα Εστία το 1957 με το διήγημα Ένα δειλινό

Έργα του είναι τα : Ο κάμπος με τα όνειρα Νυχτερινή Επαφή και Χάρτινοι μύθοι διηγήματα ,η νουβέλα Το πρόσχημακαι τα μυθιστορήματα Ο συνήγορος Ο Ιάσονας ο Ξένος Στην κοιλάδα του Ιναχου Την τελευταία κραυγή την άκουσε μια πόρνη Η σχεδία της Μέδουσας  Επίσης η Ανθολογία μεταπολεμικής πεζογραφίας΄

Μετείχε στην εκδοτική ομάδα του Γιαννιώτικου περιοδικού Ενδοχώρα . Από το 1993 ζούσε στην Πρέβεζα .

Ο Στέφανος Σταμάτης στα παραπάνω έργα του είχε την περιγραφική δύναμη του Καρκαβίτσα, την μεταφυσική αγωνία του Καζαντζάκη και την πρωτοεπαναστατική ρώμη του Θεοτόκη ανάλογα  με το ποιος κάθε φορά διαβάζει.

Στην κοιλάδα του Ιναχου επέστρεψε το σώμα του, στο μαλακό κορμί της , να καθαρθεί στον τόπο του τον γενέθλιο.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ΛΥΤΡΑΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΙΟΥ

 

 

Γεννημένος στη περιοχή του Ανατολικού  Ξηροβουνίου στη Σκούπα απο αγροτική οικογένεια κατέβηκε στον Κάμπο  αξιοποιώντας την μοναδική του τέχνη  του <<χτίστη -πετρά >>. 'Επαιρνε την πέτρα και με την τεχνική του της έδωνε την μορφή που αυτός ήθελε και  έπρεπε να πάρει. Σήμερα στο χωριό μας και στα γύρω χωριά αρκετές πετρόχτιστες  μάνδρες , αποθήκες και κάθε είδους μικροκατασκευές  έχουν την σφραγίδα του.
Ειδίκευσή του βεβαιώς ήταν και πετρόχτιστοι  φούρνοι  που στόλιζαν κάποτε τις αυλές τω σπιτιών .Δυστυχώς σήμερα αντικαταστάθηκαν απο τα σύγχρονα μπαρμπεκιου 
Στην φωτογραφία  στο δρόμο της  ΚΙΑΦΑΣ   ερχόμενος από την Σκούπα στην Καμπή  απόσταση 27 χιλιομέτρων διανυομένη σε 4 ώρες                 

 

                                                          Σωζόμενος Φούρνος σε  αυλή του χωριού μας