ΙΣΤΟΡΙΑ

Σαν πρώτα στοιχεία για την κατοίκηση της περιοχής του  χωριού έχουμε σύμφωνα με περιγραφές

1. Τόσο του Αγγλου περιηγητή Πουκεβίλ

 2. Όσο και του  Σεραφείμ Ξενόπουλου( Δοκίμιο 1884)

 3.Αλλά και  καταγραμμένα στοιχεία στα ΓΑΚ  (Γενικά Αρχεία του Κράτους) 

 4.Απο το τέμπλο της εκκλησίας  Παναγίας  όπου φέρεται επιγραφή  με χρονολογία1808.

Υπήρχαν  λοιπόν , δυο οικισμοί  . Ο μεν ένας στην περιοχή γύρω από τις πηγές του χωριού , το κέντρο, και ο άλλος οικισμός στη θέση «Παλιούρι».

 Όσο για την  εκδοχή ύπαρξης χωριού στη θέση «Σιούρια» υπήρχε οικισμός από καλύβες  με την ονομασία  Σάνια και κατοικούνταν μόνο τους θερινούς μήνες  για να είναι οι κάτοικοι  συνέχεια κοντά στα κοπάδια τους ,για να τα προστατεύουν   από τα άγρια ζώα που  ήταν άφθονα στο βάλτο  νοτια του χωριού. Επίσης  υπήρχαν και πολλά προβλήματα στους κατοίκους αυτούς ,όπως πολλά κουνούπια και ελονοσία  λόγω βαλτότοπων, φίδια , ελονοσία  οπότε γρήγορα εγκαταλείφθηκε ο οικισμός.

Σχετικά με τον οικισμό του Παλιουριού όπως αναφέρεται στις αφηγήσεις και περιγραφές του  Πουκεβίλ υπήρχε οικισμός  με αρκετούς κατοίκους που ζούσαν κυρίως από τα καμίνια επεξεργασίας  ασημιού και μολυβιού  που υπήρχαν στην περιοχή  και από τους δυο μύλους.

Κατοικούσαν μέχρι το 1870  περίπου 30 οικογένειες .

 Είχαν σαν ενορία την εκκλησία της Αγίας Αικατερίνης (γίνεται λόγος πιο κάτω) και τον ιερό ναό του Αγίου Νικήτα 1770. Επίσης άλλο εκκλησάκι ήταν του προφήτη Ηλία  μετόχι όπως και η Αγία Αικατερίνη του Μοναστηριού του Αγίου Ιωάννη του Ριγανά στη Ρωμιά

Εκεί ο   ηγούμενος  της Μονής Προδρόμου έχτισε  κτίριο –σχολείο με την ονομασία  Αλληλοδιδακτική Σχολή  και φοιτούσαν μαθητές από την Φιλιππιάδα,  Καμπή , Παντάνασσα και Ελευθεροχώρι. 

Η  σχολή αυτή λειτούργησε μέχρι το 1868.

Για την επικοινωνία των κατοίκων  κατασκευάστηκε γέφυρα (Φωτογραφία)επι του ποταμού Λούρου από τον Αμπεδίν Βέη Ιωαννίτου σύζυγος της θυγατέρας του πασσά και γιαυτό η γέφυρα ονομάστηκε γέφυρα της Πάσενας .

Η γέφυρα αυτή  χρησιμοποιήθηκε και αργότερα από τους τούρκους για την μεταφορά τους από τις  κατοικίες τους στον στρατώνα Καμπής.

Όταν ελευθερώθηκε η Αρτα, συνέδριο του Βερολίνου 1881, υπήρχε σκέψη να κατοικήσουν στο χώρο της Στρεβίνας οι τούρκοι της Αρτας   περίπου  250 οικογένειες τούρκων  τσιφλικούχων  που έπρεπε να μείνουν στην τουρκική μεν επικράτεια  κοντά δε σ τη συνοριακή γραμμή  για λόγους τιμής αλλά και για να είναι κοντά στα κτήματά τους στο κάμπο της Αρτας που δεν είχαν προσαρτηθεί στην  Ελλάδα.  Εγκαταλείφθηκε η  ιδέα λόγω της λάσπης που βούλιαζαν τα άλογά τους στο βάλτο.

 Έτσι  επιλέχθηκε  το Ζευγαρολίβαδο  ανάμεσα Παλαιάς  Φιλιππίαδας και Ελευθεχωρίου

Ο στρατώνας  όμως των τούρκων   ήταν να χτιστεί  στο σημερινό γήπεδο της Φιλιππιάδας , όπου εκεί συγκεντρώθηκε όλη η πέτρα που χρειαζόταν, αλλά λόγω έλλειψη νερού μετέφεραν την πέτρα χέρι  με χέρι  ,μέθοδο πάσας, σε τρις ημέρες στο σημερινό σχολείο της Καμπής  όπου έγινε ο στρατώνας των Τούρκων και τα πέτρινα καλντερίμια  πίσω από την Αγία Αικατερίνη (Τσιούμπες,ίσως προϋπήρχαν τα καλεντερίμια και απο τους Ρωμαϊκούς ακόμα χρόνους στο σημείο αυτό) για να πηγαινοέρχονται  από τον στρατώνα στη Φιλιππιάδα χωρίς να βουλιάζουν στη λάσπη. Τα καλντερίμια αυτά καταστραφήκαν την δεκαετία του ’80 με τον καθαρισμό της περιοχής από τα παλιούρια και ολοκληρώθηκε  με την διάνοιξη της Ιονίας Οδού  το 2000. Η ίδια πέτρα  μετά από πενήντα χρόνια το 1932 μεταφέρθηκε πάλι στη φιλιππιάδα όπου χτίστηκε το Καινούριο πέτρινο Δημοτικό σχολείο της Φιλιππιάδας . Ο στρατώνας αυτός αριθμούσε 4000 στρατιώτες  υπό την αρχηγία του Φατ-Μπέη .

Σχετικά  με τον οικισμό στο σημερινό χωριό   υπήρχε χωριό με την ονομασία Στρεβίνα αποτελούμενη από 35 οικογένειες με δυο εκκλησίες βυζαντινού ρυθμού (αναφέρονται πιο κάτω) και από τα θεμέλια του Αγίου Νικολάου πηγάζουν πηγές  και χύνονται στο α π έ ρ α ν τ ο βάλτο και από εκεί με την Βόσσα στον ποταμό Λούρο.

 Από τις μαρτυρίες ιστορικών αναφέρουν ότι  η περιοχή ήταν βαλτώδης  και στις παρυφές του Σύντεκνου (Βαλαώρα) υπήρχε πυκνό δάσος που χρειαζόταν ειδικοί οδηγοί γνώστες των περασμάτων για περάσεις την περιοχή  .

Οι κάτοικοι καλλιεργούσαν  μεγάλες ποσότητες από πεπόνια  κολοκύθια και  καρπούζια  και μεγάλες εκτάσεις καλυπτόταν από καλάμια όπου εύρισκαν καταφύγια αγριογούρουνα τσακάλια και βούβαλοι.

Υπήρχε δρόμος οκτώ περίπου μίλια που οδηγούσε από το Χανόπουλο στη Αρτα.

Ο Αλή πασάς  ανάθεσε στον  μηχανικό Ινχιώστρο  να βρεί τρόπο να φθάνει σύντομα και χωρίς κινδύνους στην Αρτα, και στην θάλασσα για το αλάτι .

Έτσι δημιούργησε το κανάλι της Στρεβίνας   πλωτό μέχρι το Ιμαράτ  στις παρυφές του όρους Τσεσμέ. Έτσι λοιπόν μπορούσε κάποιος άνετα να περάσει το βάλτο της Στρεβίνας με βάρκα και να φθάσει στην Αρτα. έτσι δικαιολογείται και η μαρτυρία ότι στις Χαρχάρες υπήρχαν κρίκοι που έδεναν της βάρκες όπως και στα χάνια Χανοπούλου.

Το κανάλι αυτό ήθελε τακτική συντήρηση  δαπανηρή βέβαια. για χρειαζόταν συνεχώς καινούρια αποστραγγιστικά αυλάκια .Ένα τέτοιο  κανάλι   χρησιμοποιήθηκε πολύ νωρίτερα και από τον  Νικόδαμο αρχηγό τον Αιτωλών που πέρασε με αβαθή βαρκάκια 500 περίπου άνδρες και πολιόρκησε την Αμβρακία.  Τότε κατασκευάστηκε και ο δρόμος της  Σαλαώρας από την Γέφυρα του Καλόγερου(ο καλόγερος του μοναστηριού Προφήτη Ηλία  νότιο δυτικά της Φιλιππιάδας  κατασκεύασε ξύλινη γέφυρα στο ποταμό Λούρο και έτσι η περιοχή σήμερα ονομάζεται «Γέφυρα Καλογήρου») μέχρι την Κορωνησία και ονομάστηκε δρόμος του Πασιά για να έχει ο Πασάς πρόσβαση στη Θάλασσα που ερχόταν τα εμπορεύματα με τα καράβια και από εκεί με καραβάνια μεταφερόταν στα Γιάννινα.

Το χωριό μέχρι το 1913 ήταν  κάτω από τον τούρκικο ζυγό και μέχρι τότε υπαγόταν στο πασά των Ιωαννίνων .   

Ο  Αλή-Πασάς τα κτήματα της Στρεβίνας και των άλλων περιοχών του κάμπου τα έδωσες σαν δώρο στον  Ντάλια –Μπέη.

 Αργότερα αγοράστηκαν από τον Έλληνα ευνοούμενο των τούρκων Ζωϊδη.

Μετά την εγκατάσταση του στρατού των Τούρκων στο στρατώνα της Στρεβίνας ο Φάτ-Μπέης  νοίκιασε την καλλιεργούμενη περιοχή   από τον Ζωϊδη και την έδωσε στους κατοίκους της περιοχής για καλλιέργεια  δίνοντας ταυτόχρονα ζώα για την διευκόλυνση της καλλιέργειας τους δάνειζε ακόμα και  χρήματα ,έφερε ακόμα και Αλβανούς εργάτες( μερικοί από αυτούς παραμείνανε από τότε ως μόνιμοι κάτοικοι ) που άνοιξαν αποστραγγιστικά αυλάκια και έτσι αρκετή έκταση  δόθηκε στην καλλιέργεια. (συνεχίζεται....)

Οι  κάτοικοι όμως είχαν την υποχρέωση να πληρώνουν φόρο στον Πασά το λεγόμενο γεώμορο.

Η οριστική όμως αποστράγγιση του έλους της Στρεβίνας έγινε επι Μεταξά και από την  Αγγλική  εταιρεία «ΒΟΟΤ».

Αργότερα το 1928  με την δημιουργία  Συναιτερισμών αποκατάστασης ακτημόνων οι εκτάσεις μοιράστηκαν στους κατοίκους με κλήρο 30  στρέμματα για κάθε έγγαμο και 15 για κάθε άγαμο.